Radioterapia

Podane informacje pomogą przygotować się do radioterapii, w tym do tego, czego można się spodziewać przed, w trakcie i po zakończeniu leczenia. Poinformujemy również o skutkach ubocznych i o tym, jak dbać o siebie podczas terapii.

Zalecamy przeczytanie niniejszego poradnika przynajmniej raz przed rozpoczęciem radioterapii, a następnie zachowanie go do wglądu w dniach poprzedzających radioterapię, aby jak najlepiej się do niej przygotować. Należy go zabierać ze sobą na wizytę symulacyjną i wszystkie następne wizyty ze swoim onkologiem radioterapeutą, aby mieć do niego wgląd wraz z zespołem medycznym.

Back to top

Informacje o radioterapii

W radioterapii stosuje się promieniowanie wysokoenergetyczne do leczenia nowotworów. Promieniowanie działa, niszcząc komórki nowotworowe i utrudniając im namnażanie. Ułatwia to organizmowi naturalne pozbycie się uszkodzonych komórek nowotworowych. Radioterapia wpływa również na zdrowe komórki. Są one jednak w stanie naprawić się, czego nie potrafią komórki nowotworowe.

Podczas napromieniania wiązką zewnętrzną aparat zabiegowy będzie kierował wiązki promieniowania bezpośrednio na guz. Wiązka przechodzi przez ciało i niszczy komórki nowotworowe na jej drodze. Promieniowania nie widać ani nie czuć.

Radioterapia wymaga czasu, aby być skuteczna. Potrzeba dni lub tygodni leczenia, zanim komórki nowotworowe zaczną obumierać, a po zakończeniu radioterapii obumierają one dalej przez kolejne tygodnie lub miesiące.

Sesje radioterapii mogą odbywać się przed operacją lub chemioterapią bądź podczas nich lub po ich zakończeniu.

 
Back to top

Rola pacjenta w zespole radioterapii

Aby zapewnić odpowiednią opiekę, pacjentem będzie się zajmował się zespół współpracujących ze sobą pracowników służby zdrowia. Pacjent jest częścią tego zespołu, a jego rola obejmuje:

  • Przybycie na czas na wszystkie sesje radioterapii
  • Zadawanie pytań i zgłaszanie obaw (na końcu tego poradnika zamieściliśmy listę możliwych pytań)
  • W przypadku wystąpienia skutków ubocznych powiadamianie członka zespołu radioterapii
  • Powiadamianie lekarza lub pielęgniarki w razie wystąpienia bólu
  • Dbanie o siebie w domu:
    • Rzucenie palenia. W przypadku zamiaru rzucenia palenia należy skorzystać z naszego Programu leczenia uzależnień od tytoniu (Tobacco Treatment Program), dzwoniąc pod numer 212-610-0507.
    • Przestrzeganie zaleceń zespołu radioterapii w zakresie dbania o skórę
    • Picie płynów zgodnie z zaleceniami zespołu opieki zdrowotnej
    • Przyjmowanie pokarmów polecanych przez zespół radioterapii
    • Utrzymywanie prawidłowej masy ciała
Back to top

Symulacja

Przed rozpoczęciem leczenia zostanie przeprowadzona procedura planowania terapii zwana symulacją. Jej cele są następujące:

  • Wyznaczenie obszaru leczenia
  • Określenie odpowiedniej dawki promieniowania
  • Ograniczenie ilości promieniowania docierającego do pobliskich tkanek do absolutnego minimum

Podczas symulacji zostaną wykonane prześwietlenia, a na skórze zostaną wytatuowane niewielkie kropki. To znaki identyfikujące obszar leczenia.

Symulacja zajmie co najmniej godzinę, ale może być dłuższa w zależności od leczenia zaplanowanego przez lekarza.

Przygotowanie do symulacji

Konieczne może być wykonanie dodatkowych zaleceń w celu przygotowania się do symulacji, w zależności od obszaru leczenia. Pielęgniarka o nich przypomni.

  • Przygotowanie jelit


  • Wskazówki w zakresie diety


  • Leki


Jeśli nie są potrzebne specjalne przygotowania, w dniu symulacji można jeść i pić tak, jak zwykle.

Podczas symulacji wymagane jest długie leżenie w jednej pozycji. Jeśli leżenie w bezruchu może powodować dyskomfort, przed symulacją można przyjąć acetaminofen (Tylenol®) lub zwykle przyjmowane leki przeciwbólowe. Jeśli pozostanie w bezruchu podczas zabiegu może być trudne, należy skonsultować z lekarzem przyjęcie odpowiednich leków.

Należy włożyć wygodną odzież, którą da się łatwo zdjąć, ponieważ może zaistnieć potrzeba przebrania się w koszulę szpitalną. Nie należy nosić biżuterii, nie nakładać pudrów ani balsamów.

 

Dzień symulacji

Czego się spodziewać?

Członek zespołu radioterapeutycznego przeprowadzi rejestrację. Będzie konieczne kilkukrotne podanie i przeliterowanie swojego imienia i nazwiska oraz daty urodzenia. Służy to celom bezpieczeństwa. Tego samego dnia mogą zostać przyjęte osoby o identycznym lub podobnym nazwisku.

Na miejscu powita Cię radioterapeuta. Wykona zdjęcie twarzy. Zdjęcie to posłuży do identyfikacji podczas leczenia.

Terapeuta wyjaśni przebieg symulacji. Jeśli formularz zgody nie został jeszcze podpisany, onkolog radioterapeuta objaśni jego treść i poprosi o podpis.

Podczas symulacji

Na czas symulacji może być konieczne rozebranie się i przebranie w koszulę szpitalną. Nie należy zdejmować butów. Może zajść konieczność zdjęcia nakrycia głowy takiego, jak peruka, turban czy czapka. Terapeuci pomogą położyć się na stole i dołożą wszelkich starań, aby zapewnić wygodę i prywatność.

Stół będzie przykryty prześcieradłem, ale jest twardy i nie ma poduszki. W razie potrzeby przyjęcia leków przeciwbólowych należy powiadomić o tym terapeutów przed rozpoczęciem symulacji. Ponadto w sali jest zwykle chłodno. W przypadku poczucia dyskomfortu należy zgłosić to terapeutom.

Podczas symulacji stół będzie przesuwać się w różne pozycje. Światła w sali zostaną włączone i wyłączone, a na ścianach będzie można dostrzec czerwone światła laserowe. Terapeuci używają świateł laserowych jako wskaźników podczas ustalania pozycji pacjenta na stole. Nie wolno patrzeć bezpośrednio w czerwoną wiązkę lasera, ponieważ może to spowodować uszkodzenie wzroku.

Choć podczas symulacji terapeuci będą wchodzić do sali i z niej wychodzić, zawsze będą prowadzić obserwację. Terapeuci będą rozmawiać ze sobą podczas pracy, objaśniając wykonywane czynności. Nie wolno się ruszać po rozpoczęciu symulacji, ponieważ może to zmienić ustawioną pozycję. Jednak w razie niewygody lub konieczności uzyskania pomocy, należy zgłosić to terapeutom.

Aby umilić czas symulacji, terapeuci mogą odtwarzać muzykę. W takim przypadku można przynieść własną płytę CD.

Ułożenie

W zależności od leczonego obszaru ciała pacjent może leżeć na brzuchu lub na plecach. Ręce mogą być uniesione nad głową lub ułożone wzdłuż ciała.

Może być niezbędne wykonanie odlewu ciała, aby ułatwić zachowanie pozycji. Wykonanie odlewu zajmuje około 15 minut i nastąpi podczas symulacji. Jeśli wykonano odlew, zostanie on użyty podczas symulacji i będzie używany w podczas kolejnych sesji terapii. Pomoże to zachować właściwą pozycję.

Prześwietlenia

Po ułożeniu w ustalonej pozycji na leczony obszar zostanie skierowane promieniowanie rentgenowskie. Zostanie do tego użyte urządzenie rentgenowskie zwane symulatorem lub tomograf komputerowy (skaner TK) (patrz Rysunek 1). Ta procedura służy wyłącznie do wyznaczenia obszarów leczenia. Nie ma na celu diagnostyki ani znajdowania guzów. Jeśli będzie potrzebny inny typ obrazowania, pielęgniarka o tym poinformuje.

Rysunek 1. Urządzenie do tomografii komputerowej (skaner TK)

Rysunek 1. Urządzenie do tomografii komputerowej (skaner TK)

Wykonanie prześwietleń zajmie około 45 minut. Podczas skanowania będzie słychać, jak urządzenie włącza się i wyłącza. Choć hałas może wydawać się głośny, terapeuci będą słyszeć zgłaszane uwagi.

Znaczniki na skórze (tatuaże)

Terapeuci obrysują markerem leczony obszar na skórze. Może być konieczne naniesienie na skórze trwałych znaczników zwanych tatuażami. Terapeuci użyją sterylnej igły i kropli atramentu do wykonania takiego tatuażu. Uczucie, które temu towarzyszy, to delikatne ukłucie. Wytatuowane znaczniki nie są większe niż główka szpilki. Oznaczenie markerem można zmyć po zakończeniu symulacji. Tatuaże są trwałe i nie da się ich zmyć. W przypadku obaw dotyczących wykonania tatuaży w ramach radioterapii, należy porozmawiać z lekarzem.

Po wykonaniu tatuaży terapeuci wykonają kilka zdjęć w pozycji symulacji. Zdjęcia i wytatuowane znaczniki zostaną wykorzystane do prawidłowego ułożenia na stole każdego dnia terapii.

Back to top

Po symulacji

Pod koniec symulacji umówimy wizytę w celu przeprowadzenia procedury kalibracji. Będzie to ostatnia wizyta przed przystąpieniem do terapii.

Planowanie terapii

Zabiegi radioterapii mogą odbywać się od poniedziałku do piątku. U niektórych osób wystarczająca jest terapia jednodniowa. U innych zabiegi terapii będą prowadzone przez kilka tygodni. Ta terapia będzie prowadzona przez około ______ dni/tygodni.

Należy przychodzić w każdy dzień zaplanowanego zabiegu. Terapia może nie odnieść odpowiedniego skutku w przypadku pominięcia wizyt. Jeśli będzie potrzebny dodatkowy czas z powodu nieprzewidzianych okoliczności, onkolog radioterapeuta o tym poinformuje. W przypadku braku możliwości stawienia się na zabiegu, należy skontaktować się z gabinetem onkologa radioterapeuty, aby powiadomić o tym zespół. Aby z jakiegokolwiek powodu zmienić termin zabiegu, należy porozmawiać o tym ze swoim radioterapeutą.

Planowanie terapii

W okresie między symulacją a rozpoczęciem terapii onkolog radioterapeuta będzie współpracować z zespołem w celu zaplanowania leczenia. Korzystając z prześwietleń i tomografii komputerowej wykonanych podczas symulacji, określą kąty i kształty wiązek promieniowania. Szczegóły są starannie planowane i sprawdzane. Potrwa to od 5 dni do 2 tygodni.

Witaminy i suplementy diety

Wiele osób pyta o stosowanie witamin podczas leczenia. Nie ma przeciwwskazań do codziennego przyjmowania preparatów multiwitaminowych. Niemniej nie należy przyjmować dawki większej niż zalecana dzienna porcja dowolnej witaminy. Nie należy przyjmować żadnych innych witamin ani żadnych suplementów bez konsultacji z lekarzem. Dotyczy to zarówno suplementów odżywczych, jak i ziołowych.

Back to top

Procedura kalibracji

Przed pierwszym zabiegiem zostanie wyznaczona wizyta w celu przeprowadzenia procedury kalibracji. Zwykle zajmuje ona około 1 godziny. Jeśli leki przeciwbólowe były pomocne podczas symulacji, można je przyjąć również przed tą procedurą.

Po przybyciu na wizytę w ramach procedury kalibracji należy przejść do przebieralni, aby włożyć koszulę szpitalną. Następnie w towarzystwie terapeutów należy przejść do sali, w której codziennie będzie odbywać się terapia. Terapeuci wskażą ułożenie na stole do terapii. Pozycja będzie dokładnie taka sama, jak w dniu symulacji.

Zostaną wykonane specjalne prześwietlenia rentgenowskie tzw. filmy radiograficzne, aby sprawdzić, czy pozycja i obszar objęty leczeniem są poprawne. Filmy radiograficzne będą powtarzane w ciągu całego okresu terapii. Nie będą one wykorzystywane do stwierdzenia, czy guz odpowiada na leczenie.

W zależności od harmonogramu leczenia pacjent może rozpocząć terapię tego samego dnia, co procedura kalibracji lub 1-2 dni później.

Back to top

Podczas terapii

Po rejestracji w recepcji należy usiąść w poczekalni. Kiedy radioterapeuci będą gotowi na przyjęcie poproszą o przebranie się w koszulę szpitalną. Nie należy zdejmować butów.

Po zaprowadzeniu do sali zabiegowej radioterapeuci pomogą ułożyć się na stole (patrz Rysunek 2). Ułożenie na stole będzie dokładnie takie samo, jak podczas procedury kalibracji.

Rysunek 2. Leczenie

Rysunek 2. Podczas terapii

Po prawidłowym ułożeniu terapeuci opuszczą salę, zamkną drzwi i rozpoczną zabieg. Promieniowania nie widać ani nie czuć, ale będzie słychać, jak urządzenie porusza się oraz jak włącza się i wyłącza. W zależności od planu terapii czas przebywania w sali zabiegowej będzie wynosić 15-45 minut. Większość tego czasu zostanie poświęcona na ułożenie we właściwej pozycji. Faktyczne leczenie zajmuje tylko kilka minut.

Chociaż podczas zabiegu nikogo nie będzie w sali, terapeuci przez cały czas będą prowadzić obserwację na monitorze i słyszeć przez interkom. Radioterapeuta będzie się starać zapewnić jak największy komfort podczas zabiegu. Podczas zabiegu należy oddychać normalnie, nie ruszając się. Jednak w razie niewygody lub jeśli jest potrzebna pomoc, należy zgłosić to terapeutom. W razie potrzeby mogą oni w dowolnym momencie wyłączyć urządzenie i podejść.

Podczas lub po zabiegu odzież ani ciało nie staną się radioaktywne. Można bezpiecznie przebywać w otoczeniu innych ludzi.

Cotygodniowe wizyty w ramach terapii

Co tydzień zostaną wyznaczone spotkania z onkologiem radioterapeutą i pielęgniarką radiologiczną w celu omówienia obaw, zapytań o ewentualne skutki uboczne i udzielenia odpowiedzi na wszelkie pytania. Takie wizyty będą odbywać się przed każdym zabiegiem lub po nim w każdy ________________. W te dni należy przeznaczyć dodatkową godzinę na wizytę.

Aby porozmawiać z onkologiem radioterapeutą lub pielęgniarką radiologiczną w dowolnym momencie między cotygodniowymi wizytami, należy powiadomić o tym personel pomocniczy lub terapeutów przychodząc na zabieg.

Back to top

Skutki uboczne

U niektórych osób rozwijają skutki uboczne radioterapii. Takie działania niepożądane i ich nasilenie zależą od wielu czynników, takich jak leczony obszar, dawka promieniowania, liczba zabiegów i ogólny stan zdrowia. Działania niepożądane mogą ulec nasileniu w przypadku równoczesnego przyjmowania chemioterapii. Poniżej podano najczęstsze skutki uboczne radioterapii. Mogą pojawić się wszystkie skutki uboczne, niektóre z nich lub żadne.

Reakcje skórne i włosów

Podczas radioterapii skóra i włosy w leczonym obszarze mogą ulec zmianie. Jest to normalne. Po 2-3 tygodniach skóra może stać się zaróżowiona lub opalona. Później może stać się nawet jasnoczerwona lub bardzo ciemna.

Skóra może być sucha i swędząca, a podczas leczenia może wyglądać na łuszczącą się. Czasami skóra we wrażliwych obszarach może pokryć się pęcherzami, pękać i łuszczyć się. Jeżeli się tak dzieje, należy o tym powiedzieć lekarzowi lub pielęgniarce.

Można również zaobserwować wysypkę, szczególnie w miejscach wcześniej wystawianych na słońce. Choć może to być skutek uboczny zabiegu, wysypka może być również oznaką infekcji. Jeśli w dowolnym momencie terapii wystąpi wysypka, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub pielęgniarce.

Pielęgniarka może nałożyć specjalne opatrunki lub kremy i pokazać, jak dbać o skórę. Lekarz może przerwać terapię, dopóki skóra się nie zagoi. Reakcje skórne mogą czasami nasilać się w ciągu tygodnia po zakończeniu terapii. Jeżeli się tak dzieje, należy o tym powiedzieć lekarzowi lub pielęgniarce. Skóra będzie się stopniowo goić po zakończeniu terapii, ale często zajmuje to od 3 do 4 tygodni.

Na leczonym obszarze może wypaść większość lub część włosów. Włosy zwykle odrastają w ciągu 3 do 6 miesięcy po zakończeniu terapii.

Poniżej podano wytyczne, jak dbać o skórę podczas terapii. Należy postępować zgodnie z tymi zaleceniami, aż stan skóry ulegnie poprawie. Te wytyczne odnoszą się tylko do skóry w obszarze poddawanym naświetlaniom.

Utrzymywać skórę w czystości

  • Codziennie brać kąpiel lub prysznic, używając ciepłej wody i łagodnego bezzapachowego mydła, takiego jak Neutrogena®, Dove®, mydło dla dzieci, Basis® lub Cetaphil®. Dobrze spłukać skórę i osuszyć ją miękkim ręcznikiem.
  • Skórę w leczonym obszarze należy myć delikatnie. Nie używać ściereczki do mycia, gąbki ani szczotki.
  • Jeśli wykonano tatuowane znaczniki przed zabiegiem, są one trwałe i nie zmywają się. Podczas zabiegu mogą zostać wykonane za pomocą fioletowego markera inne znaczniki, takie jak obrys leczonego obszaru. Można je usunąć olejem mineralnym, o ile zalecą to terapeuci.
  • Nie używać alkoholu ani płatków nasączonych alkoholem na skórze w leczonym obszarze.

Często nawilżać skórę

  • Po rozpoczęciu terapii należy rozpocząć stosowanie balsamu nawilżającego. Pomoże to zminimalizować reakcję skórną. Można używać dostępnych bez recepty balsamów nawilżających. Wybierając balsam lub krem nawilżający, należy wybrać taki, który nie ma żadnych substancji zapachowych ani lanoliny. Istnieje wiele produktów, z których warto korzystać, a pielęgniarka może zasugerować jeden z nich. Używać tylko jednego kremu lub balsamu na raz, chyba że pielęgniarka zaleci stosowanie większej liczby środków.
  • Balsam nawilżający należy nakładać 2 razy dziennie.

Należy unikać podrażniania skóry w leczonym obszarze.

  • Leczony obszar należy okrywać luźną, bawełnianą odzieżą. Nie nosić obcisłych ubrań, które ocierają się o skórę.
  • Używać tylko środków nawilżających, kremów lub balsamów zalecanych przez lekarza lub pielęgniarkę.
  • Nie nakładać makijażu ani nie używać perfum, pudrów ani wody po goleniu na leczonym obszarze.
  • Nie używać dezodorantu, jeśli skóra jest uszkodzona, popękana lub podrażniona. Dezodorant można stosować na nieuszkodzonej skórze w leczonym obszarze. Jeśli na skórze pojawi się podrażnienie, należy zaprzestać jego stosowania.
  • Jeśli skóra swędzi, nie należy jej drapać. Posmarować balsamem nawilżającym. Należy zapytać pielęgniarkę o zalecenia, jak złagodzić świąd.
  • Nie należy się golić w leczonym obszarze. Jeśli golenie jest konieczne, należy używać wyłącznie elektrycznej maszynki do golenia. Jeśli na skórze pojawi się podrażnienie, należy zaprzestać jej używania.
  • Nie naklejać taśmy na leczoną skórę.
  • Nie narażać skóry w leczonym obszarze na bardzo wysokie lub bardzo niskie temperatury. Przykładowo przez stosowanie gorących kąpieli, termofora, okładów rozgrzewających czy z lodu.
  • Jeśli podczas terapii nie występują reakcje skórne, dozwolone jest pływanie w basenie z chlorowaną wodą. Należy jednak pamiętać, aby spłukać chlorowaną wodę tuż po wyjściu z basenu.
  • Unikać opalania i poparzeń skóry podczas terapii i przez resztę życia. Przebywając na słońcu, użyć balsamu przeciwsłonecznego bez PABA (kwasu p-aminobenzoesowego) z filtrem co najmniej SPF 30. Ponadto należy nosić luźne ubrania zakrywające jak największą powierzchnię ciała.

Zmęczenie

Zmęczenie to uczucie znużenia lub osłabienia, brak chęci do robienia czegokolwiek, niemożność koncentracji lub spowolnienie. Zmęczenie można zacząć odczuwać po 2 do 3 tygodniach terapii i może ono wahać się od łagodnego do ciężkiego. Zmęczenie może utrzymywać się od 6 tygodni do 12 miesięcy po zakończeniu terapii.

Istnieje wiele powodów, dla których można odczuwać zmęczenie podczas terapii, w tym:

  • wpływ promieniowania na organizm;
  • dojazdy na zabiegi;
  • brak wystarczającej ilości odprężającego snu w nocy;
  • niedostateczne spożycie białka i kalorii;
  • ból lub inne objawy;
  • uczucie lęku lub depresji;
  • niektóre leki.

Zmęczenie może nasilać się o określonych porach dnia. Poniżej podano zalecenia, jak radzić sobie ze zmęczeniem.

Sposoby radzenia sobie ze zmęczeniem

  • W przypadku chodzenia do pracy i dobrego samopoczucia można kontynuować pracę. Jednakże ograniczenie pracy pomoże nabrać sił.
  • Należy planować codzienne zajęcia. Należy skupić się na niezbędnych i najważniejszych czynnościach i wykonywać je, mając najwięcej energii. Można przykładowo iść do pracy, ale nie zajmować się domem albo iść na mecz dziecka, ale nie wychodzić na kolację do restauracji.
  • Zaplanować czas na odpoczynek lub krótką drzemkę (10–15 minut) w ciągu dnia, zwłaszcza w przypadku uczucia zmęczenia. W przypadku drzemki należy starać się spać nie dłużej niż 1 godzinę.
  • Każdej nocy należy starać się przespać co najmniej 8 godzin. Wymagana ilość snu może być większa niż przed rozpoczęciem radioterapii. Dobrym rozwiązaniem jest wcześniejsze chodzenie spać i późniejsze wstawanie. Jednym ze sposobów na lepszą jakość nocnego snu jest aktywność w ciągu dnia. Można przykładowo ćwiczyć, spacerować, uprawiać jogę czy jeździć na rowerze. Innym sposobem na lepszy sen może być relaks przed pójściem spać. Można poczytać książkę, ułożyć puzzle, posłuchać muzyki lub zająć się innym relaksującym hobby.
  • Można poprosić rodzinę i przyjaciół o pomoc w zakupach, gotowaniu i sprzątaniu. Należy skontaktować się ze swoją formą ubezpieczeniową, aby sprawdzić, czy usługi opieki domowej są pokrywane.
  • Niektóre osoby mają więcej sił, gdy ćwiczą. Należy zapytać lekarza o to, czy można wykonywać lekki wysiłek fizyczny, taki jak spacerowanie, rozciąganie czy joga.
  • Trzeba spożywać wysokokaloryczne pokarmy bogate w białko. Należy zapytać pielęgniarki o poradnik Eating Well During Your Cancer Treatment.
  • Zmęczenie mogą nasilać inne objawy, takie jak ból, nudności, biegunka, trudności w zasypianiu lub uczucie depresji lub lęku. Należy poprosić lekarza lub pielęgniarkę o pomoc w razie wystąpienia innych objawów.

Inne skutki uboczne

Niektóre osoby mogą doświadczyć innych skutków ubocznych. Onkolog radioterapeuta lub pielęgniarka omówią te kwestie.




Zdrowie seksualne

Nowotwór i terapia mogą rodzić obawy dotyczące na seksualności. Ciało nie jest radioaktywne. Nie można przekazać promieniowania nikomu innemu, dlatego przebywanie w bliskim kontakcie z innymi jest bezpieczne.

Podczas radioterapii można podtrzymać aktywność seksualną, chyba że onkolog radioterapeuta wyda inne zalecenia. Jeśli jednak istnieje możliwość zajścia w ciążę, należy stosować metody kontroli urodzin (antykoncepcję), aby zapobiec ciąży podczas terapii.

Amerykańskie Stowarzyszenie do Walki z Rakiem (American Cancer Society) posiada poradniki na temat zdrowia seksualnego podczas leczenia nowotworów. Dla mężczyzn: Sex and the Man with Cancer (Seksualność mężczyzny w chorobie nowotworowej). Dla kobiet: Sex and the Woman with Cancer (Seksualność kobiety w chorobie nowotworowej). Można je wyszukać w witrynie internetowej www.cancer.org lub zamówić egzemplarz, dzwoniąc pod numer 800-227-2345.

MSK ma również programy dotyczące zdrowia seksualnego pomocne w zminimalizowaniu wpływu choroby i leczenia na ich sferę seksualną. Można skorzystać z porady specjalisty przed terapią, w jej trakcie lub po jej zakończeniu.

 

Zdrowie psychiczne

Rozpoznanie i leczenie nowotworu może być bardzo stresującym i przytłaczającym doświadczeniem. Można odczuwać:

  • Niepokój
  • Lęk
  • Samotność
  • Obojętność
  • Złość
  • Depresję
  • Bezsilność
  • Frustrację
  • Nerwowość
  • Odrętwienie
  • Zmartwienie

Tego rodzaju negatywne emocje można odczuwać, chorując na ciężką chorobę lub gdy cierpi na taką bliska osoba. Przyczyną lęku może być również poinformowanie pracodawcy o chorobie nowotworowej czy obawa o możliwość opłacenia rachunków za leczenie. Zmartwieniem może też być wpływ choroby na relacje rodzinne, ciało czy atrakcyjność seksualną. Można również obawiać się nawrotu nowotworu. Jesteśmy po to, aby udzielić Ci wsparcia.

Jak opanować negatywne emocje?

  • Rozmowa z innymi. Skrywanie uczuć, może powodować poczucie osamotnienia. Dzięki rozmowie osoby w otoczeniu będą mogły lepiej zrozumieć w jakiej jesteś sytuacji. Warto porozmawiać o swoich uczuciach z kimś, komu się ufa. Może to być małżonek lub partner, bliski przyjaciel, członek rodziny, kapelan, pielęgniarka, pracownik opieki społecznej lub psycholog. Pomocne może być również porozmawianie z kimś, kto aktualnie przechodzi radioterapię lub z osobą, która wyzdrowiała, bądź opiekunem, który przeszedł podobne leczenie. Nasz program wsparcia daje okazję porozmawiania z byłymi pacjentami i opiekunami. Aby dowiedzieć się więcej o tej usłudze, należy zadzwonić pod numer 212-639-5007.
  • Można dołączyć do grupy wsparcia. Spotkanie z innymi ludźmi chorującymi na nowotwór może być sposobnością do opowiedzenia o swoich uczuciach i wysłuchania innych osób z podobnymi obawami. Będzie można dowiedzieć się, jak inni radzą sobie z nowotworem i terapią. Lekarz, pielęgniarka lub pracownik socjalny może udzielić informacji o odpowiednich grupach wsparcia.
  • Można spróbować technik relaksacyjnych i medytacji. Można spróbować wyobrazić sobie przebywanie w ulubionym miejscu, oddychając powoli, zwracając uwagę na każdy oddech lub słuchając kojącej muzyki albo innych dźwięków. Dla niektórych osób inną formą medytacji jest modlitwa. Takie aktywności mogą przynieść odprężenie i relaks.
  • Ćwiczenia fizyczne. Wiele osób uważa, że lekka aktywność, taka jak spacery, jazda na rowerze, joga czy aqua-aerobik poprawiają samopoczucie. Należy porozmawiać ze swoim lekarzem lub pielęgniarką na temat rodzajów ćwiczeń fizycznych, które można wykonywać.

Wszyscy mamy własny sposób radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Zwykle stosujemy to, co zadziałało na nas w przeszłości. Niemniej czasami to nie wystarcza. Zachęcamy do rozmowy z lekarzem, pielęgniarką lub pracownikiem społecznym na temat swoich obaw.

Back to top

Po terapii

Należy pamiętać, aby umówić się z onkologiem radioterapeutą na kolejne wizyty kontrolne. Oceni on, czy organizm odpowiada na leczenie. Podczas tych wizyt mogą zostać wykonane badania krwi, prześwietlenia i badania tomograficzne. Przed przybyciem na wizytę należy zapisać swoje pytania i wątpliwości. Należy przynieść ze sobą te pytania wraz z listą wszystkich przyjmowanych leków. Można również zadzwonić do lekarza lub pielęgniarki w dowolnym momencie po zakończeniu leczenia lub między wizytami kontrolnymi w razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości.

Back to top

Dane kontaktowe

W przypadku jakichkolwiek pytań lub wątpliwości należy porozmawiać z którymś z członków zespołu opieki zdrowotnej. Można się z nimi skontaktować od poniedziałku do piątku w godzinach od 9:00 do 17:00 pod numerami telefonów podanymi poniżej.

Onkolog radioterapeuta: _________________________
Nr tel.: _________________________

Pielęgniarka radiologiczna: _________________________
Nr tel.: _________________________

Po godzinie 17:00, w soboty, niedziele i święta, należy dzwonić pod numer ­____________ i poprosić onkologa radioterapeutę do telefonu. Jeśli nie podano numeru telefonu lub jeśli nie wiadomo, z kim się skontaktować, należy zadzwonić pod numer 212-639-2000.

 
Back to top

Źródła informacji

Wiele informacji wymienionych w tym poradniku można znaleźć w Internecie. Jeśli nie masz komputera lub nie potrafisz korzystać z Internetu, należy udać się do lokalnej biblioteki publicznej lub centrum kultury.

Usługi pomocowe MSK

Centrum doradcze
646-888-0200
Wiele osób uważa, że doradztwo im pomogło. Udzielamy porad osobom , parom, rodzinom i grupom, a także leki, które mogą pomóc w przypadku lęku lub depresji.

Poradnictwo seksuologiczne i z zakresu zdrowia kobiet
646-888-5076
Ten program jest skierowany do pacjentek zmagających się wyzwaniami zdrowotnymi związanymi z nowotworami, np. z przedwczesną menopauzą i problemami z płodnością.

Integracyjne usługi medyczne
646-888-0800
Integracyjne usługi medyczne MSK oferują pacjentom wiele usług uzupełniających tradycyjną opiekę medyczną. Należą do nich muzykoterapia, terapie holistyczne, terapia tańcem i ruchem, joga i terapia dotykowa.

Poradnictwo seksuologiczne i z zakresu medycyny reprodukcyjnej dla mężczyzn
646-888-6024
Ten program jest skierowany do mężczyzn zmagających się z wyzwaniami związanymi z nowotworem w zakresie zdrowia seksualnego, w tym z zaburzeniami erekcji.

Dietetyka
212-639-7312
Opieka dietetyczna MSK oferuje porady żywieniowe u jednego z naszych certyfikowanych dietetyków. Dietetyk przeanalizuje obecne nawyki żywieniowe i doradzi, co należy spożywać podczas leczenia i po jego zakończeniu.

 

Program wsparcia pacjentów i opiekunów
212-639-5007
Pocieszenie może przynieść rozmowa z osobą, która wyzdrowiała lub opiekunem, który przeszedł podobne leczenie. Dzięki naszemu programowi wsparcia dla pacjentów i opiekunów możemy zaoferować sposobność rozmowy z byłymi pacjentami i opiekunami.

Program po zakończeniu terapii nowotworowej (Resources for Life After Cancer, RLAC)
646-888-8106
W MSK opieka nie kończy się po aktywnej terapii. Program RLAC jest przeznaczony dla pacjentów, którzy zakończyli terapię, i ich rodzin. Program obejmuje wiele usług, w tym seminaria, warsztaty, grupy wsparcia, porady dotyczące życia po odbyciu terapii oraz pomoc w kwestiach związanych z ubezpieczeniem i zatrudnieniem.

Program leczenia uzależnień od tytoniu (Tobacco Treatment Program)
212-610-0507
W przypadku chęci rzucenia palenia MSK ma specjalistów, którzy mogą w tym pomóc. Więcej informacji można uzyskać telefonicznie.

Zewnętrzne zasoby

Amerykańskie Stowarzyszenie do Walki z Rakiem (American Cancer Society, ACS)
www.cancer.org
800-ACS-2345 (800-227-2345)
Oferuje różnorodne informacje i usługi, w tym Hope Lodge, bezpłatne miejsce dla pacjentów i opiekunów na pobyt na okres leczenia raka.

Amerykańskie Towarzystwo Radioterapii Onkologicznej i Onkologii (American Society for Therapeutic Radiology and Oncology)
www.rtanswers.org
800-962-7876
Grupa specjalistów onkologii radiologicznej specjalizująca się w leczeniu pacjentów radioterapią. Udostępnia szczegółowe informacje na temat leczenia nowotworów naświetlaniami oraz dane kontaktowe onkologów radioterapeutów w danej okolicy.

 

Opieka onkologiczna CancerCare
www.cancercare.org
800-813-HOPE (800-813-4673)
275 Seventh Avenue (Between West 25th & 26th Streets)
New York, NY 10001, USA
Zapewnia doradztwo, grupy wsparcia, warsztaty edukacyjne, publikacje i pomoc finansową.

Społeczność pacjentów onkologicznych (Cancer Support Community)
www.cancersupportcommunity.org
Oferuje wsparcie i edukację dla osób dotkniętych rakiem.

Serwis informacyjny Narodowego Instytutu Raka (National Cancer Institute, NCI)
www.cancer.gov
800-4-CANCER (800-422-6237)
Zapewnia edukację i wsparcie dla osób chorych na raka i ich rodzin. Publikacje są dostępne online i w formie drukowanej.

 
Back to top

Pytania, które można zadać lekarzowi lub pielęgniarce:

Zalecamy spisanie pytań przed wizytą u lekarza lub pielęgniarki. Należy też zapisać odpowiedzi udzielone podczas wizyty, aby móc je później przejrzeć.

Przykładowe pytania, jakie można zadać:

Jaki rodzaj radioterapii otrzymam?



Ile zabiegów przejdę?



Jakiego rodzaju skutków ubocznych mogę się spodziewać w trakcie radioterapii?



Czy skutki uboczne miną po zakończeniu radioterapii?



Jakiego rodzaju późnych skutków ubocznych mogę się spodziewać po zakończeniu radioterapii?



Back to top

Last Updated