Neutropenia (niska liczba białych krwinek)

Poniżej wyjaśniono, co to jest neutropenia (niska liczba białych krwinek) i jak zapobiegać infekcjom u cierpiących na nią pacjentów.

Informacje o neutropenii

Neutropenia to niska liczba neutrofili (rodzaj białych krwinek) we krwi. Poziom neutrofili uznaje się za niski, jeśli wynosi poniżej 500 komórek/mm3. Neutropenia często występuje po niektórych rodzajach leczenia nowotworów.

Neutrofile pomagają organizmowi zwalczać infekcje. Osoby cierpiące na neutropenię są bardziej narażone na infekcje. Gorączka co najmniej 38,0°C (100,4°F) zazwyczaj jest pierwszym objawem infekcji. Aby zapobiec infekcji, należy przestrzegać zaleceń podanych w niniejszym artykule, aż liczba neutrofili powróci do normy.

Należy zwracać uwagę na wszelkie objawy infekcji wymienione w tym artykule. Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy lub oznaki infekcji, należy skontaktować się z lekarzem. Należy pamiętać, aby mierzyć temperaturę pod językiem, zgodnie z zaleceniami lekarza. Jeżeli zmierzona temperatura wynosi co najmniej 38°C (100,4°F), należy skontaktować się z lekarzem.

Przestrzeganie zasad higieny

Osoby cierpiące na neutropenię powinny przestrzegać zasad higieny. Należy przestrzegać zaleceń podanych w tym rozdziale. Dodatkowe informacje na temat higieny rąk podano w artykule Higiena rąk i zapobieganie zakażeniom

• Należy codziennie nawilżać skórę, aby zapobiec jej wysuszeniu lub pękaniu.
• Ręce należy myć mydłem antybakteryjnym. Ten rodzaj mydła skuteczniej zabija drobnoustroje.
  • Myjąc ręce, należy zwilżyć je ciepłą wodą, a następnie pocierać mydłem przez co najmniej 20 do 30 sekund. Dokładnie spłukać dłonie pod ciepłą bieżącą wodą. Osuszyć ręce czystym ręcznikiem papierowym.
• Po podaniu ręki drugiej osobie lub kontakcie z małymi dziećmi należy użyć środka do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu (np. Purell®).
  • Używając środka do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu, należy rozprowadzić go na całych dłoniach, pocierając je o siebie przez 20 do 30 sekund.
• Należy myć ręce środkiem do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu lub mydłem antybakteryjnym po kontakcie z często dotykanymi powierzchniami w miejscach publicznych, przykładowo:
  • bankomatów,
  • klamek drzwi,
  • telefonów,
  • przycisków windy,
  • klawiatur komputerowych,
  • przycisków dzwonków.
• Jeśli założone jest wkłucie dożylne (IV) lub linia centralna, należy utrzymywać to miejsce w czystości i suchości. Należy poinformować lekarza, jeśli w okolicy miejsca wkłucia wystąpi zaczerwienienie, obrzęk, uczucie ciepła, ból lub wydzielina.
• Należy myć zęby po każdym posiłku. Stosować bardzo miękką szczoteczkę do zębów. Więcej informacji na ten temat podano w rozdziale „Pielęgnacja jamy ustnej” w artykule Allogeneic Stem Cell Transplant: A Guide for Patients & Caregivers

Zapobieganie infekcjom

Oto kilka sposobów zapobiegania infekcjom:

• Należy unikać gości, którzy są przeziębieni lub niedawno przeszli infekcję.
• Przebywając w miejscach publicznych lub w tłoku, albo korzystając z transportu publicznego, należy nosić maseczkę. Pomoże to uchronić się przed przeziębieniem lub inną infekcją dróg oddechowych.
• Nie należy wykonywać żadnych zabiegów stomatologicznych, które nie są pilne. Przed wykonaniem jakiegokolwiek zabiegu należy porozmawiać z lekarzem.
• Nie należy spożywać żywności z zewnątrz, chyba że lekarz prowadzący wyrazi na to zgodę.  
• Nie wolno spożywać surowego mięsa, surowych ryb ani surowych jaj. Więcej informacji na temat wytycznych dotyczących bezpieczeństwa żywności, których należy przestrzegać w przypadku neutropenii, podano w artykule Food Safety During Cancer Treatment.
• Nie wolno używać wspólnych widelców, łyżek, kubków ani innych przyborów do jedzenia i picia.
• Nie wolno poddawać się zabiegom manicure, pedicure, depilacji woskiem ani wykonywać tatuażu bez zgody lekarza.
• Nie wolno golić skóry głowy. Należy również unikać golenia innych części ciała. Jeśli golenie jest konieczne, należy używać elektrycznej maszynki do golenia.
• Należy myć ręce po kontakcie z jakimikolwiek zwierzętami.
• Nie wolno dotykać żadnych przedmiotów mogących zawierać odchody zwierzęce (takich jak kuwety, akwaria czy klatki dla zwierząt).
• Nie należy uprawiać ogrodu ani dotykać ziemi czy suszonych lub świeżych kwiatów.
• Należy porozmawiać z lekarzem o szczepionkach, które mogą pomóc w zapobieganiu infekcjom (np. szczepionka przeciw grypie).
• Pacjent powinien zapytać swojego lekarza, czy może:
  • stosować tampony;
  • używać nici dentystycznych;
  • stosować czopki (rozpuszczalne leki w postaci stałej);
  • wykonywać lewatywy;
  • uprawiać seks.

Kiedy należy zwrócić się po pomoc do lekarza?

W przypadku wystąpienia któregokolwiek z następujących objawów infekcji należy skontaktować się z lekarzem:

• Gorączka co najmniej 38°C (100,4°F).
• dreszcze,
• nudności i wymioty, które nie ustępują,
• zarumieniona twarz,
• pocenie się,
• kaszel,
• zawroty głowy,
• biegunka (luźne lub wodniste wypróżnienia).
• Zaparcia (mniejsza niż zwykle liczba wypróżnień)
• owrzodzenia jamy ustnej,
• ból głowy,
• nowy ból,
• nadwrażliwość,
• ból lub pieczenie podczas oddawania moczu,
• uczucie zmęczenia, szczególnie jeśli u pacjenta występują również objawy grypopodobne (takie jak gorączka, ból gardła lub dreszcze).